ห้องตรวจ ทันตกรรม

16/08/2020

อาการในปากแบบไหนจะเกี่ยวกับโรคโควิด?

#อาการในช่องปากของผู้ป่วย COVID-19

รู้กันรึเปล่าคะ ว่าผู้ป่วยที่เป็นโควิด 19 มีอาการแสดงออกในช่องปากด้วย
🦷ทันตแพทย์อาจเป็นคนแรกที่ให้การวินิจฉัยผู้ป่วย Covid 19 ด้วยนะเออ!!
🦠เนื่องจากการแพร่กระจายของเชื้อไวรัสนี้อาจมาทางช่องปาก ทันตแพทย์จึงควรให้ความระมัดระวังกับการตรวจช่องปากของผู้ป่วย
🚑 อาการ 2 อย่างที่พบเริ่มแรกในผู้ป่วย Covid 19 ที่อาจจะยังไม่มีอาการไข้ หรือมีน้ำมูก ไอ จาม ได้แก่
👃🏽สูญเสียการรับกลิ่น และ 👅สูญเสียการรับรส

แอดมินได้สืบค้นข้อมูลมา
มาดูนี่กันค่ะ...
🇮🇱 Biadsee และคณะ รายงานพบ 25.8% ของผู้ป่วย Covid 19 ในประเทศอิสราเอลมีอาการไม่ได้กลิ่นและการรับรสที่ผิดปกติไปโดยไม่พบอาการอื่นๆ
🇨🇳นอกจากนี้ ยังมีอีกการศึกษาของMao และคณะได้ในประเทศจีนที่รายงานความถี่ของการเกิดความผิดปกติทางระบบประสาทในผู้ป่วย Covid 19 จำนวน 214 คนพบว่ามีผู้ป่วย11คน (5.1%) ที่ไม่ได้รับกลิ่นเลย และในผู้ป่วย 12 คน (5.6%) ที่รับประทานอาหารแล้วไม่ได้รับรสเลย
เฮ้อ!!!จะกินอะไรอร่อยมั้ยล่ะนี่....

แล้วทำไมเมื่อติดเชื้อCOVID-19แล้วจึงสูญเสียการรับรสและกลิ่น?

🦠ก็เพราะไวรัสชนิดนี้มีการแพร่กระจายเข้าสู่เซลล์ที่มี ACE2 (Angiotensin converting enzyme 2) receptor
ซึ่งเป็นตัวรับที่อยู่บนผิวเซลล์ แต่ตัวรับชนิดนี่ไม่ได้พบในเซลล์ทุกชนิดของร่างกายนะคะ พบตัวรับชนิดนี้ได้หนาแน่นในปอด หัวใจ เส้นเลือด ตับ ไต เซลล์เยื่อบุ (epithelial cells)เท่านั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเซลล์เยื่อบุทางเดินอาหาร ช่องปาก โพรงจมูก และในเซลล์บุ alveoli ของปอดมีตัวรับนี้หนาแน่นมาก
🗣 ดังนั้นเมื่อเชื้อเข้าสู่ร่างกาย อาการเริ่มต้นที่พบได้คือการไม่ได้กลิ่นและไม่สามารถรับรสชาติอาหาร!!! ซึ่งอาการนี้เรียกเป็นภาษาทางการแพทย์ว่า anosmia and ageusia (Olfactory and gustatory dysfunction) นั่นเอง!!

👄ดังนั้นหากผู้ป่วยมาพบทันตแพทย์ด้วยอาการนำที่ว่ามีการรับรสลดลงหรือไม่สามารถรับรสได้ รวมทั้งไม่สามารถรับกลิ่นได้ ทั้งที่แต่เดิมนั้นผู้ป่วยไม่มีประวัติเกี่ยวกับความผิดปกติของทางเดินหายใจ เช่น ไซนัสอักเสบ หรือภูมิแพ้ระบบทางเดินหายใจเลย ทันตแพทย์อาจต้องเริ่มสงสัยได้แล้วนะคะว่าผู้ป่วยของเรานั้นมีการติดเชื้อ Covid 19 แล้วหรือเปล่า
🩺ทันตแพทย์เยี่ยงเราๆท่านๆจึงอาจเป็นคนแรกที่จะบอกคนไข้ให้ไปรับการตรวจเพื่อรับการยืนยันการติดเชื้อ Covid 19 ต่อไปค่ะ...สำคัญนะเนี่ย 😊

Reference:
1) Mao L, Wang M, Chen S, et al. Neurological manifestations of hospitalized patients with COVID‐19 in Wuhan, China: a retrospective case series study. MedR 2020;xiv 10.1101/2020.02.22.20026500.
2) Biadsee A, Kassem F, Dagan O, Masarwa S, Ormianer Z. Olfactory and Oral Manifestations ofCOVID-19: Sex-Related Symptoms—A Potential Pathway to Early Diagnosis Otolaryngology–Head and Neck Surgery DOI: 10.1177/0194599820934380http://otojournal.org
3) Sriram K, Insel P, Loomba R. @ University of California San Diego https://theconversation.com/what-is-the-ace2-receptor-how-is-it-connected-to-coronavirus-and-why-might-it-be-key-to-treating-covid-19-the-experts-explain-136928

💕ขอบคุณข้อมูลดีๆจาก
รศ.ทพญ.ดร.สิริบังอร พิบูลนิยม โขวิทูรกิจ ภาควิชาทันตกรรมทั่วไปขั้นสูง คณะทันตแพทยศาสตร์​ มหาวิทยาลัยมหิดล

@เพจชมรมวิทยาการวินิจฉัยโรคช่องปากแห่งประเทศไทย
กดไลค์ ติดตาม ที่ bit.ly/TSODSc

31/07/2020

ใช้ยาสีฟันอะไรกัน?

23/07/2020

มะเร็งที่ลิ้น เป็นมะเร็งในช่องปากที่สามารถพบได้บ่อยที่สุด และก่อให้เกิดผลกระทบต่อการใช้ชีวิตสูง ดังนั้นหากมีแผลบริเวณลิ้นหรือในช่องปาก ที่ไม่หายใน 2-4 สัปดาห์ หรือมีการขยายของขนาดแผล ควรมาพบแพทย์เพื่อประเมินอาการ ดูความเสี่ยงของการเป็นมะเร็ง เพื่อให้สามารถทำการรักษาได้อย่างทันท่วงที

มะเร็งที่ลิ้น เป็นมะเร็งในช่องปากที่สามารถพบได้บ่อยที่สุด และก่อให้เกิดผลกระทบต่อการใช้ชีวิตสูง ดังนั้...

25/05/2020

หน้ากากอนามัย ใส่ยังไงจะดีที่สุด

24/05/2020

วิตามินซี ป้องกันโควิด 19 ได้จริงหรือ?

วิตามินซีป้องกันโควิด 19 ได้จริงหรือ ? - เหตุการณ์โควิด 19 ทำให้เราตระหนักถึงการดูแลร่างกายและจิตใจให้แข็งแรง การเสริมสร้างภูมิต้านทานต่อโรคภัยโดยเลือกอาหารที่เหมาะสมนับเป็นแนวทางสำคัญ วันนี้ทางเพจขอนำเสนอเรื่องของวิตามินซีซึ่งเป็น สารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายทั้งในการต้าน
อนุมูลอิสระ การทำงานของเซลล์เม็ดเลือดขาว และการสร้างเนื้อเยื่อซ่อมแซมส่วนที่บาดเจ็บ งานวิจัยในปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานว่า การรับประทานวิตามินซีเสริมจะช่วยป้องกันโรคโควิด-19 ได้หรือไม่ แต่ที่แน่ๆ การขาดวิตามินซีจะส่งผลต่อภูมิคุ้มกันของร่างกาย เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคภัยต่างๆ ดังนั้นข้อแนะนำคือควรรับประทานอาหารให้ได้รับวิตามินซีเพียงพอ ประมาณ 60 มิลลิกรัมต่อวัน (เท่ากับฝรั่ง 1 ผล ส้มสองผล หรือน้ำส้ม 1 กล่อง) ไม่ควรซื้อวิตามินซีเสริมมารับประทานเอง เพราะอาจได้รับมากเกินความจำเป็น โดยหากรับประทานเกินวันละ 2000 มิลลิกรัม อาจเกิดพิษได้ เรียบเรียงข้อมูลโดย อ.ดร.มลฤดี สุขประสารทรัพย์ อินโฟกราฟฟิกโดย นางสาวสุพิชชา กมลภากรณ์ นักศึกษาปริญญาโทสาขาพิษวิทยาและโภชนาการเพื่ออาหารปลอดภัย สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล #วิตามินซี #โควิด19 #ภูมิคุ้มกัน #สถาบันโภชนาการ #มหาวิทยาลัยมหิดล

16/05/2020

วิธีดูแลผู้สูงอายุ ให้ปลอดโควิด19

09/05/2020

เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับน้ำลาย

👄ใช้น้ำลายตรวจหาเชื้อ SARS-CoV-2 ได้👄

ตั้งแต่เริ่มมีการระบาดของ COVID-19 ภาพที่คุ้นชินของการตรวจหาเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 ที่เป็นสาเหตุของโรค คือการป้ายในโพรงจมูก หรือเรียกว่า Nasopharyngeal Swab เพื่อให้ได้เนื้อเยื่อที่มีการติดเชื้อไปทำการตรวจ

แต่เทคนิคการป้ายในโพรงจมูกนี้ มีจุดด้อยหลายอย่าง เช่น ผู้เก็บตัวอย่างต้องมีความชำนาญในการเก็บพอสมควร คือต้องรู้จักวิธีปั่นไม้พันสำลีในโพรงจมูกเพื่อให้ได้เนื้อเยื่อติดปลายสำลีเพื่อไปตรวจ หลายๆ กรณีการป้ายทำได้ไม่ดี ทำให้ไม่ได้เนื้อเยื่อติดไปด้วย ก็จะทำให้ผลตรวจเป็นลบ แต่เป็นผลลบเทียม (คือ มีเชื้อแต่ตรวจไม่เจอเชื้อ เพราะตัวอย่างที่เก็บไม่เพียงพอ)

‼️นอกจากนี้ยังก่อให้เกิดความเจ็บปวดในคนไข้ได้ ถ้าใครที่ได้เคยเห็นภาพข่าวของการเก็บตัวอย่างตรวจก็จะเห็นได้จากสีหน้าของผู้ที่ถูกตรวจขณะถูกทำการป้ายในโพรงจมูก ดังนั้น การเก็บตัวอย่างแบบนี้ในผู้ป่วยที่มีอาการหนักมาก ผู้สูงอายุ เด็ก หรือกลุ่มผู้ป่วยพิเศษ จะเป็นไปด้วยความยากลำบาก

‼️บุคลากรทางการแพทย์เองก็มีความเสี่ยงเพราะเมื่อแยงไม้พันสำลีเข้าไปเก็บเนื้อเยื่อก็มีโอกาสสูงที่ผู้ป่วยจะไอหรือจามใส่ ผู้ที่ทำการเก็บตัวอย่างก็ต้องใส่ชุดป้องกันแบบเต็มที่ ในโรงพยาบาลหลาย ๆ แห่งมีการประดิษฐ์ตู้แยกกั้นระหว่างผู้ที่ทำการเก็บตัวอย่างกับผู้ป่วย บางที่ก็ทำตู้อะคริลิกหรือแม้กระทั่งปรับเอาตู้โทรศัพท์สาธารณะที่ไม่มีการใช้งานมาใช้เป็นตู้สำหรับตรวจ

น้ำลายเป็นตัวอย่างจากร่างกายที่สามารถพบเชื้อได้เช่นกัน

ในผู้ป่วยที่เริ่มมีอาการนั้นพบว่ามีเชื้อในน้ำลายมากในช่วงหนึ่งอาทิตย์หลังเริ่มมีอาการ และจำนวนเชื้อลดลงตามเวลา ในการศึกษาระยะแรกๆ ของ COVID-19 ใช้น้ำลายจากส่วนคอ คือ ให้ผู้ป่วยไอหรือขากน้ำลายจากในส่วนคอออกมาตรวจ แต่ในการศึกษาช่วงหลังเป็นการเก็บน้ำลายโดยให้ผู้ป่วยบ้วนออกมาตามปกติ โดยไม่ต้องไอหรือขาก

🔸เมื่อเปรียบเทียบปริมาณเชื้อที่พบในน้ำลายและจากตัวอย่างหลังโพรงจมูกในผู้ป่วยรายเดียวกัน ก็พบทั้งแบบมีปริมาณใกล้เคียงกัน หรือมีเชื้อในน้ำลายน้อยกว่าเล็กน้อย

🔸ชุดตรวจหาเชื้อจากตัวอย่างน้ำลายพัฒนาโดย Rutgers University ได้รับการอนุมัติจาก FDA ของสหรัฐอเมริกาแบบกรณีฉุกเฉินให้ใช้เป็นชุดตรวจสำหรับการตรวจ SARS-CoV-2 ได้ ใช้ตัวอย่างจากน้ำลายที่บ้วนใส่หลอดที่มีน้ำยาเพื่อรักษาสภาพของตัวอย่าง จากรายงานสรุปของ FDA Rutgers Clinical Genomics Laboratory TaqPath SARS-CoV-2 Assay นั้นให้ค่าความสอดคล้องของผลตรวจจากตัวอย่างน้ำลายและตัวอย่างจากหลังโพรงจมูกและในลำคอ 100% ซึ่งมีการนำมาเริ่มใช้ในการตรวจคัดกรองในรัฐนิวเจอร์ซี และกำลังเป็นที่สนใจของรัฐอื่น ๆ ในการนำไปใช้ เนื่องจากผู้คนเริ่มทยอยออกมาทำงาน เก็บตัวอย่างไม่ยุ่งยากและมีความเสี่ยงน้อยกว่า รวมถึงใช้งบประมาณที่น้อยกว่า

🔸แต่หลักการชองชุดตรวจนี้คือการตรวจหาเชื้อด้วยวิธี RT-PCR ตามมาตรฐานปกติ ดังนั้น จึงยังต้องมีการสกัดสารพันธุกรรมจากตัวอย่าง ทำการเปลี่ยนให้เป็นสารพันธุกรรมสายคู่และเพิ่มปริมาณสารพันธุกรรมของในเครื่องมือเพื่อทำการตรวจหาการเรืองแสง ซึ่งต้องอาศัยอุปกรณ์พิเศษหลายชนิด และใช้เวลานาน (อ่านเพิ่มเติมได้ในโพสต์ ้วยRTPCR https://www.facebook.com/104833177854963/posts/108023664202581/)

หากจะนำการตรวจหาเชื้อในน้ำลายไปใช้เป็นมาตรการการตรวจเชิงรุกค้นหาผู้ป่วยในพื้นที่ ขั้นตอนในห้องปฏิบัติการ ควรจะง่าย และแปลผลได้เร็ว

🔸คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี 🇹🇭ประสบความสำเร็จในการพัฒนา ชุดตรวจหาเชื้อ SARS-CoV-2 ด้วยเทคโนโลยี LAMP Zenostic COVID detection kit ซึ่งมีขั้นตอนและการแปลผลไม่ซับซ้อนเท่าวิธี RT-PCR ปกติ จากรายงานการศึกษา พบว่าการตรวจหาเชื้อจากน้ำลายมีความสอดคล้องกับการตรวจหาเชื้อจากการป้ายในโพรงจมูกและการป้ายในลำคอ 97.5% (อ่านเพิ่มเติมได้ในโพสต์ ิคตรวจหาเชื้อได้ไวกว่าเดิม https://www.facebook.com/104833177854963/posts/110283987309882/)

❓ตัวอย่างจากน้ำลาย เที่ยงแท้แค่ไหน❓
🔸จากการตรวจคัดกรองน้ำลายของบุคลากรทางสาธารณสุขที่ทำงานกับผู้ป่วย (แต่บุคลากรยังไม่มีอาการป่วย) พบตรวจเจอเชื้อในน้ำลายได้ แต่ไม่เจอถ้าตรวจด้วยตัวอย่างจากหลังโพรงจมูก แม้ทำการตรวจซ้ำสองครั้ง ทั้งนี้อาจจะเนื่องจากว่าในผู้ที่ยังไม่มีอาการนั้นยังมีปริมาณเชื้อน้อย ซึ่งการเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อหลังโพรงจมูกที่ไม่ดีพอจะไม่สามารถตรวจเจอเชื้อได้

🔸การเก็บน้ำลายมาตรวจ จึงอาจเป็นประโยชน์ในการตรวจคัดกรองในคนทั่วไปที่ยังไม่มีอาการ อย่างไรก็ดี ยังคงต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมถึงความเที่ยงและความไวของน้ำลายในการตรวจหาเชื้อ SARS-CoV-2 ในตัวอย่างจากคนที่ไม่มีอาการป่วยต่อไป

🔸การตรวจจากน้ำลายนี้เป็นเทคนิคที่ง่ายในการเก็บตัวอย่าง ลดการสัมผัสระหว่างบุคลากรที่เก็บตัวอย่างและผู้ป่วย ทำให้ลดความเสี่ยงของการติดเชื้อระหว่างการเก็บตัวอย่าง และประหยัดทรัพยากรชุดป้องกันที่บุคลากรทางการแพทย์ใส่

🔸ผู้ป่วยสามารถทำการเก็บน้ำลายในขวดได้เองและส่งต่อเพื่อทำการตรวจหาเชื้อ ทำให้สามารถตั้งจุดตรวจได้ง่ายกว่า ไม่ต้องมีการจัดเตรียมสถานที่เพื่อป้องกันการแพร่เชื้อที่ยุ่งยากมากนัก หรือแม้กระทั่งทำเป็นชุดตรวจที่ให้ผู้ป่วยเก็บน้ำลายตัวเองที่บ้าน แล้วจึงส่งตัวอย่างเข้ามาตรวจได้

#เรียบเรียงจาก
https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.17.20070045v1.full.pdf
https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.16.20067835v1.full.pdf
https://www.fda.gov/media/136875/download
https://www.nytimes.com/2020/04/29/health/coronavirus-saliva-spit-tests.html?action=click&module=Top%20Stories&pgtype=Homepage&fbclid=IwAR1QWgGjbxJxOsvbk5sAwIuMhHOcTBZPVQJI7jsj2rbbr_36SwUwc6AyGTQ
https://www.thelancet.com/pdfs/journals/laninf/PIIS1473-3099(20)30196-1.pdf

บทความใน เพจ @ฝ่าไข้ โดยกลุ่มนักวิชาการอดีตนักเรียนทุนอานันทมหิดลและเพื่อนๆ
#อยู่บ้าน #หยุดเชื้อ #ไม่รับเชื้อ #รักษาระยะห่าง #ล้างมือ
👉🏻ติดตาม กดไลค์ และแชร์เพจ ฝ่าไข้ fb.me/farkhai.th

26/04/2020

ยังไม่มียารักษา แต่หมอๆ พยายามอยู่

18/04/2020

แวะทำความรู้จักหน้ากาก N-95 ป้องกันได้ดีกว่าหน้ากากอนามัยเพราะอะไร
เป็นหน้ากากที่บุคลากรแพทย์ต้องใช้เพื่อป้องกันการติดเชื้อ COVID-19 เวลาที่รักษาคนไข้
ตอนนี้ยังขาดแคลน...แพทย์และทันตแพทย์ที่ให้การรักษาโรคอื่นที่ไม่เร่งด่วนจึงขอ #เลื่อนไปก่อน
แต่ถ้า #หน้าบวม #เลือดออกไม่หยุด ถือว่า #ฉุกเฉิน แพทย์/หรือทันตแพทย์ ก็จะรักษาให้นะ

ถ้า #ปวดฟัน พอทนได้ แต่ไม่รู้ว่าจะทำยังไงจึงจะบรรเทาได้อีก แวะทักหมอฟันที่นี่ได้ค่ะ m.me/dentistroom

10/04/2020

อันนี้ไม่ใช่เรื่องล้อเล่น
ช่วง #อยู่บ้าน #ลดเชื้อ สิ่งที่เจอเพิ่มขึ้น คือ การใช้กำลังกับคู่สมรสและลูกหลานตัวน้อย

ถามว่าเลิกไหม?​ หมอตอบไม่ได้ ได้แต่ให้กำลังใจ เราจะผ่านพ้นช่วงนี้ไปด้วยกัน 🌺💐💐🌼

🔘สิ่งที่ทำได้🔘
1️⃣ปรึกษาจิตแพทย์ หรือ
2️⃣แจ้งตำรวจ
3️⃣เรื่องฟัน ปรึกษาเพจ m.me/dentistroom

กดติดตาม จะนำเสนอเรื่องการดูแลฟันหักในครั้งต่อไป
🦠 มีปัญหาเรื่องฟันช่วง COVID19 ปรึกษาทันตแพทย์ก่อนออกจากบ้าน 🦠