14/08/2026
🔍 เจาะลึก ASC — ย้ายรู Screw ได้…แต่เราแลกอะไรไปบ้าง?
จากโพสต์ก่อนเรื่อง Single implant ที่ Screw access ออกด้านหน้า มีหนึ่งในวิธีแก้ที่หลายคนน่าจะนึกถึงเหมือนกัน คือ
ASC — Angulated Screw Channel
ทุกวันนี้ ASC ทำให้ชีวิตเราง่ายขึ้นเยอะครับ
จากเดิมที่ implant เอียงแล้วรู Screw ออก Facial เราสามารถ redirect screw access กลับไปทาง Palatal/Lingual และยังคงทำ restoration แบบ Screw-retained ได้
ฟังดูเหมือน Win-Win
แต่จริง ๆ แล้ว ASC มีรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ผมคิดว่า คนทำ Implant prosthesis ควรรู้ก่อนเลือกใช้
⸻
1️⃣ ASC แก้ “รู Screw” แต่ไม่ได้แก้ “ตำแหน่ง Implant”
อันนี้เป็นเรื่องแรกที่ต้องแยกให้ออกครับ
ASC สามารถเปลี่ยน trajectory ของ Screw access
แต่ไม่ได้เปลี่ยน 3D position ของ implant
และไม่ได้เปลี่ยน Path of insertion ของ restoration
ดังนั้นถ้า implant อยู่ Facial มากเกินไป หรืออยู่ผิดตำแหน่งจริง ๆ
แม้เราจะสามารถย้ายรู Screw กลับมาด้านหลังได้สำเร็จ…
Emergence profile, contour หรือปัญหาของ soft tissue อาจยังอยู่เหมือนเดิม
เพราะฉะนั้นอย่าเห็นรูออก Facial แล้วถามทันทีว่า
“ASC ได้กี่องศา?”
ต้องถามก่อนว่า
“Implant อยู่ถูกตำแหน่งหรือยัง?”
⸻
2️⃣ ยิ่งเอียงมาก ยิ่งต้องการ Restorative space
ลองนึกภาพ screwdriver ที่ต้องเข้า Screw แบบเอียงครับ
เราต้องเปิดพื้นที่ด้านหลังของ restoration เพื่อให้ driver สามารถเข้าถึง Screw ได้
ดังนั้นเมื่อมุมเพิ่มขึ้น เราอาจต้องเว้า restoration มากขึ้น และ effective abutment height อาจลดลง
นี่จึงไม่ใช่แค่คำถามว่า
“ระบบนี้เอียงได้ 20° หรือ 25° ไหม?”
แต่ต้องถามด้วยว่า
“มีพื้นที่ให้มันเอียงหรือเปล่า?”
โดยเฉพาะเคสที่ restorative space มีจำกัดตั้งแต่แรก
⸻
3️⃣ รู Screw อาจใหญ่ขึ้น และเนื้อวัสดุรอบ ๆ ต้องเหลือพอ
เมื่อ Driver ต้องเข้าแบบเอียง Screw access opening ก็อาจต้องเปิดกว้างขึ้นเพื่อให้เครื่องมือผ่านได้
ถ้าเป็น Zirconia หรือ Ceramic ผมจะดูเรื่องนี้ด้วยว่า
หลังจากเปิด Screw access แล้ว เหลือ material thickness รอบ ๆ เพียงพอหรือไม่
ไม่อย่างนั้นเราอาจแก้ปัญหาเรื่อง Esthetics ได้หนึ่งเรื่อง แต่ไปสร้าง mechanical weak point อีกตำแหน่งแทน
⸻
4️⃣ เรื่องที่น่าสนใจมากคือ “Torque”
เวลา Torque wrench ตั้งไว้ที่ 25 Ncm
เรามักคิดว่า
25 Ncm ที่เราตั้ง = 25 Ncm ที่ไปถึง Screw
แต่เมื่อ screwdriver เริ่มเอียงออกจาก long axis ของ Screw เรื่องนี้อาจไม่ตรงไปตรงมาขนาดนั้น
มีงานทดลองของ Opler และคณะ เปรียบเทียบการขันที่ 0°, 10°, 15°, 25° และ 28°
สิ่งที่น่าสนใจคือ
👉 ระหว่าง 0° กับ 15° ยังไม่พบความแตกต่างของ output torque อย่างมีนัยสำคัญ
แต่เมื่อเพิ่มเป็น
👉 25° และ 28°
Torque ที่ส่งไปยัง Screw ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
ผู้วิจัยจึงเสนอว่าเมื่อ angulation มากกว่า 15° screw performance และ ultimate preload อาจเริ่มเป็นสิ่งที่ต้องคำนึงถึง โดยเฉพาะบริเวณที่มี occlusal load สูง (PubMed)
ไม่ได้หมายความว่า ASC >15° ห้ามใช้นะครับ
เพราะผลทางกลไม่ได้เหมือนกันทุกระบบ และงานทบทวนวรรณกรรมก็พบผลที่แตกต่างกันระหว่าง ASC designs ต่าง ๆ (PubMed Central (PMC))
แต่สิ่งที่ผมเอากลับมาใช้ทางคลินิกคือ
“ทำได้ 25°” ≠ “จำเป็นต้องใช้ 25°”
ถ้าใช้มุมน้อยกว่าแล้วได้ restorative result ที่เหมาะสม ผมก็ไม่มีเหตุผลที่จะเพิ่ม angulation โดยไม่จำเป็น
⸻
5️⃣ Implant เดียวกัน…Screw อาจไม่เหมือนกัน
เรื่องนี้เล็กมาก แต่ผมว่า สำคัญมากในระยะยาว
ในบางระบบ เมื่อเราเปลี่ยนจาก Straight screw channel มาเป็น ASC
Prosthetic screw และ/หรือ Driver ที่ใช้ อาจเป็นคนละตัว
แม้จะเป็น Implant brand เดียวกัน
Platform เดียวกันก็ตาม
ตอนทำใหม่ ๆ ไม่มีปัญหาครับ เพราะเรารู้ว่าเราใช้อะไร
แต่ลองคิดว่า…
อีก 5–10 ปี คนไข้กลับมา Screw loose แล้วหมอที่ดูแลไม่ใช่เรา
ถ้าไม่มี Record ไว้ จะรู้ไหมครับว่า
Screw ตัวไหน?
Driver ตัวไหน?
Torque เท่าไร?
ASC component รุ่นอะไร?
นี่เป็นเหตุผลที่ถ้าผมใช้ ASC ผมอยากให้บันทึกอย่างน้อย
Implant brand / Platform / ASC component / Screw type / Driver / Recommended torque
ไว้ใน Chart ให้ครบ
เพราะ Implant treatment ไม่ได้จบในวันที่เราส่งงานครับ
⸻
แล้ว ASC ดีไหม?
ดีมากครับ ถ้าใช้ถูก indication
✅ ย้าย Screw access ออกจาก Esthetic zone
✅ ยังคงเป็น Screw-retained
✅ Retrievable และ maintenance ง่าย
✅ Conservative กว่าการ Explant
✅ มีประโยชน์มากเมื่อ 3D implant position โดยรวมดี แต่ Screw trajectory ไม่ ideal
แต่สิ่งที่อยากฝากไว้คือ
ASC ไม่ใช่อุปกรณ์สำหรับแก้ Treatment planning ที่ผิด
ก่อนเลือกใช้ ลองถามตัวเอง 5 ข้อ
Implant position ดีหรือยัง?
มี Restorative space พอไหม?
Material thickness พอหรือเปล่า?
Angulation ที่เพิ่มขึ้นมีผลต่อ screw mechanics ของระบบที่เราใช้หรือไม่?
และถ้าอีก 10 ปีต้องถอด เรารู้ไหมว่า Screw และ Driver ตัวไหน?
⸻
เรื่องนี้เป็นตัวอย่างที่ผมชอบมากครับ เพราะแค่ Single implant หนึ่งตัว เราก็ไม่ได้มีคำตอบเดียวว่า “ใช้อะไรแก้”
เราต้องรู้ก่อนว่า เรากำลังแก้ปัญหาอะไร
และเมื่อเปลี่ยนจาก Implant 1 ตัว เป็น Full-arch ที่มี Implant หลายตัวพร้อมกัน เรื่อง angulation, restorative space, MUA, screw access, prosthetic design และ maintenance จะยิ่งเชื่อมโยงกันมากขึ้น
นี่คือแนวคิดที่ผมตั้งใจเอามาคุยกันใน
ALL-ON-X FOUNDATION COURSE
📅 26–27 กันยายน
ไม่ได้เน้นจำว่าเคสแบบนี้ต้องใช้ Component ตัวไหน
แต่เน้นให้เข้าใจ Foundation ของการวางแผน เพื่อให้เวลาเจอเคสจริงที่ไม่เหมือนในตำรา เรารู้ว่าแต่ละทางเลือกกำลังแก้อะไร และต้องแลกกับอะไรครับ
เพราะ Component ที่ดี ควรช่วยให้ Treatment plan ที่ดีทำงานได้ดีขึ้น
ไม่ใช่เอาไว้กลบ Treatment plan ที่ผิดครับ
