10/06/2026
อย่าปล่อยให้เป็นแบบนี้ น่ากลัวมากกกกกก
หญิง 43 ปี ฟันหึมานาน คางบวม คอบวม
สุดท้ายติดเชื้อลามเข้ากระดูกขากรรไกรจนต้องตัด
🦷 เวลาพูดถึงฟันผุ หรือเหงือกอักเสบ
หลายคนมักคิดว่าเป็นเรื่องเล็ก ปวดฟันก็ทนเอา เดี๋ยวค่อยไปหาหมอฟัน แต่จริงๆ แล้ว ช่องปากเป็นจุดที่เชื่อมต่อกับอวัยวะหลายระบบมากค่ะ
ทั้งไซนัส ช่องว่างต่างๆ ในใบหน้า กล้ามเนื้อคอ ทางเดินหายใจ
รวมถึงกระแสเลือดที่วิ่งไปทั่วร่างกาย
ดังเช่นเคสนี้ค่ะ
👩 👩 ผู้ป่วยหญิงอายุ 43 ปี ไม่มีโรคประจำตัวใดๆ
มีฟันผุหลายซี่มานานละ
มีฟันบางซี่ที่ผุจนเหลือเพียงรากฟันค้างอยู่ในเหงือก
มักกินขนม กินน้ำหวาน แล้วก็นอนเลย
ไม่ค่อยแปรงฟัน
ซึ่งเธอก็ใช้วิธีเลี่ยงๆ เคี้ยวเอา
และยังไม่ได้มาพบแพทย์
ต่อมาเธอได้รับอุบัติเหตุถูกของแข็ง
กระแทกบริเวณขากรรไกรล่างด้านซ้าย
ซึ่งตำแหน่งเดียวกับข้างที่มีฟันผุเยอะพอดี
หลังจากนั้นเริ่มมีอาการปวดและบวมขึ้นบริเวณกราม
เธอจึงคิดว่าน่าจะเกิดจากแรงกระแทกแหละ
และคิดว่าเดี๋ยวคงดีขึ้นเอง
แต่ที่ไหนได้ บวมหนักขึ้นเรื่อยๆ
ลามจากบริเวณกรามลงมาที่คาง
และลำคอด้านซ้าย
จนเริ่มเจ็บมากทนไม่ไหว
จนในที่สุดเริ่มมีหนองทะลุออกมาทางผิวหนัง
บริเวณกรามด้านซ้าย
ตอนนั้นแหละ ถึงมา รพ.
🔎 ที่ รพ.
แพทย์ตรวจร่างกาย
พบว่าหน้าด้านซ้ายล่างบวมชัดมาก ตุ่ยออกมาเลย
ลามไปถึงคอเลย
บริเวณขากรรไกร
มีรูทะลุออกสู่ผิวหนัง
(Fistula)
แม้ตอนตรวจจะยังไม่มีหนองไหลออกมาเอง
คือน่าจะออกมาระดับนึงแล้วจากที่บ้าน
คราวนี้ตรวจปาก
แพทย์พบว่าผู้ป่วยอ้าปากได้ไม่สุด
เปิดปากได้เพียงแค่ 3 เซนฯ
แต่หมอยังพอส่องเห็นได้
มีรากฟันค้างอยู่บริเวณฟันกรามน้อยล่างซ้าย
เหงือกรอบๆ แดง บวม อักเสบ
มีเลือดและหนองซึมออกมา
รวมถึงพบกระดูกเบ้าฟัน
โผล่ออกมาให้เห็นด้วย
🕵️♀️ ขั้นต่อไปคือหาตัวคนร้าย
แพทย์ทำการระบายหนองฉุกเฉิน
ได้ของเหลวลักษณะหนองประมาณ 3 cc
แล้วส่งเพาะเชื้อ
ผลออกมาพบแบคทีเรียกลุ่ม
Anaerobic Streptococcus
ซึ่งเป็นเชื้อที่ชอบอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีออกซิเจนน้อย
และพบได้บ่อยในช่องปาก
ซึ่งการติดเชื้อคือดูแย่มาก และไม่รู้ไปถึงไหน
แพทย์จึงตัดสินใจส่ง CT
🦴 CT พบว่าการติดเชื้อไม่ได้อยู่แค่เหงือกและ
ผิวหนังแถวคอแถวหน้าแล้ว
แต่ลามเข้าสู่กระดูกขากรรไกรล่าง
เกิดภาวะกระดูกติดเชื้อ
(Osteomyelitis)
ซึ่งตอนนี้กระดูกและเนื้อเยื่อรอบๆ
กำลังอักเสบหนักมาๆ
ใช่ค่ะ เชื้อกินถึงกระดูกแล้ว
🧬 ทำไมฟันผุถึงลามได้ขนาดนี้?
ฟันแต่ละซี่ไม่ได้ลอยอยู่เดี่ยวๆ
ด้านล่างมีโพรงประสาทฟัน
มีหลอดเลือด
มีกระดูกรองรับ
เมื่อฟันผุลึกจนเนื้อฟันและโพรงประสาทถูกทำลาย
เชื้อแบคทีเรียจะค่อยๆ เดินทางผ่านปลายรากฟัน
เข้าสู่กระดูกเบ้าฟัน
จากนั้นกระจายต่อไปตามช่องว่างที่มีแรงต้านทานต่ำ
เช่น เยื่อหุ้มกล้ามเนื้อ
(Fascial spaces)
และช่องว่างต่างๆ ของใบหน้าและลำคอ
มันไม่ได้เลือกเก่งนะ เพียงแต่แบคทีเรีย
กลุ่มที่เลือกทางอื่นๆ เสร็จภูมิคุ้มกันหมด
และสุดท้ายก็เจาะถึงกระดูก
🏥 สุดท้ายทีมศัลยกรรมช่องปากและขากรรไกร
(Maxillofacial surgeon)
ต้องพาผู้ป่วยเข้าห้องผ่าตัด
ขูดเอาเนื้อเยื่อที่เสียหายออก
ล้างหนอง ล้างแล้วล้างอีก
แล้วก็เปิดดูว่าเสียหายไปถึงไหน
ซึ่งพบว่ากระดูกถูกทำลายมากเกินไป
เก็บไว้ ก็กลายเป็นจุดติดเชื้อต่อ
และโชคร้ายอาจจะติดเชื้อกระแสเลือด เสียชีวิตได้
แพทย์จึงต้องตัดกระดูกขากรรไกรล่างออกครึ่งซีก
(Hemimandibulectomy)
ก่อนนำขากรรไกรเทียมมาต่อให้
แล้วก็จัดยาปฏิชีวนะฉ่ำๆ แบบตรงเชื้อ
ในที่สุดผู้ป่วยก็ดีขึ้น
แต่ใช้เวลานานค่ะ
📌 เคสนี้เป็นตัวอย่างที่ดีมากว่า
ฟันผุไม่ได้จบแค่ปวดฟัน
เหงือกอักเสบไม่ได้จบแค่เลือดออกเวลาแปรงฟัน
หากมีฟันผุเรื้อรัง
เหงือกบวม
หนองออกจากเหงือก
ปวดฟันจนรบกวนชีวิตประจำวัน
อย่ารอให้เชื้อเริ่มเดินทางออกจากฟันค่ะ
เพราะตอนนั้น ราคาที่ต้องจ่าย
อาจไม่ใช่แค่การอุดฟันหรือถอนฟันอีกต่อไปแล้วค่ะ
ดังนั้น ดูแลสุขภาพช่องปากเสมอนะคะ
✅ แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง
✅ ใช้ไหมขัดฟันเถอะค่ะ เอาเศษอาหารออกโคตรดี
✅ ตรวจฟันเป็นประจำ
✅ เหงือกอักเสบเรื้อรัง อย่าปล่อยทิ้งไว้
✅ กินหวานแล้วนอน = เปิดประตูให้เชื้อทำสงครามฟรีจ้าาา
