02/04/2026
เนื่องในวันพระราชสมภพ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี
ขอพระองค์ทรงพระเจริญ
ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ
ข้าพระพุทธเจ้า
คลินิกบ้านหมอฟันตรัง
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา
ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันเสาร์
ขึ้น 10 ค่ำ เดือน 5 ปีมะแม ฉศก จ.ศ. 1316 ตรงกับ
วันที่ 2 เมษายน 2498 ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต
โดยศาสตราจารย์ นายแพทย์ หม่อมหลวงเกษตร สนิทวงศ์
เป็นผู้ถวายพระประสูติกาล
และได้รับการถวายพระนามจากสมเด็จพระสังฆราชเจ้า
กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ว่า
“สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิรินธรเทพรัตนสุดา
กิติวัฒนาดุลโสภาคย์”
ข้าราชบริพารออกพระนามว่า “ทูลกระหม่อมน้อย”
พระนาม "สิรินธร" นั้น นำมาจากสร้อยพระนาม
ของสมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์
กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร ซึ่งเป็นสมเด็จพระราชปิตุจฉา
(ป้า) ในรัชกาลที่ 8 และรัชกาลที่ 9
สร้อยพระนาม "กิติวัฒนาดุลโสภาคย์" ประกอบขึ้น
จากพระนามาภิไธยของสมเด็จพระบุพการี 3 พระองค์
ได้แก่
"กิติ" มาจากพระนามาภิไธยของสมเด็จพระนางเจ้า
สิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระมารดา (แม่)
"วัฒนา" มาจากพระนามาภิไธยเดิม
ของสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี
พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า สมเด็จพระปัยยิกา (ย่าทวด)
"อดุล" มาจากพระนามาภิไธยของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร
อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก สมเด็จพระอัยกา (ปู่)
รัชกาลที่ 9 มีพระราชดำริว่า สมเด็จพระเจ้าลูกเธอพระองค์นี้
กอปรด้วยพระจรรยามารยาท เพียบพร้อมด้วยคุณสมบัติ
แห่งขัตติยราชกุมารีทุกประการ เป็นที่รักใคร่นับถือ
ยกย่องสรรเสริญพระเกียรติคุณกันอยู่โดยทั่ว
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาพระอิสริยยศ
และพระอิสริยศักดิ์ให้สูงขึ้น ให้ทรงรับพระราชบัญชา
และสัปตปฎลเศวตฉัตร (เศวตฉัตร 7 ชั้น)
เฉลิมพระนามตามที่จารึกในพระสุพรรณบัฏว่า
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร
รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี
เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2520
นับเป็นครั้งแรกที่สถาปนาพระอิสริยยศนี้แก่พระราชธิดา
ชั้นเจ้าฟ้า จึงเป็นพระเกียรติยศที่สูงยิ่ง
โดย "สมเด็จพระ" ในที่นี้เป็นพระราชอิสริยยศพิเศษ
ระดับเดียวกับสมเด็จพระบรมราชชนนี สมเด็จพระบรมราชินี
และสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร
จึงได้รับพระราชทานสัปตปฎลเศวตฉัตรด้วย
นอกจากนี้ยังทรงมีพระราชอิสริยยศพิเศษเป็น
"สยามบรมราชกุมารี" ให้ทรงรับพระราชบัญชา
เสมอกรมพระราชวังบวรสถานพิมุข (วังหลัง)
ในรัชกาลที่ 10 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ
ให้เฉลิมพระนามาภิไธยตามที่จารึกในพระสุพรรณบัฏว่า
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา
เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร มหาวชิราลงกรณวรราชภักดี
สิริกิจการิณีพีรยพัฒน รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี
โดยเป็นเจ้านายพระองค์แรกที่ได้รับพระราชทาน
พระเกียรติยศที่ "สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า"
ซึ่งไม่เคยปรากฏในอดีต โดยยังทรงดำรงพระราชอิสริยยศ
"กรมสมเด็จพระ" และ "สยามบรมราชกุมารี" ตามที่ได้รับ
พระราชทานจากสมเด็จพระบรมชนกนาถ
โดย "กรมสมเด็จพระ" ในที่นี้เป็นเพียงการเฉลิม
พระนามาภิไธยจาก "สมเด็จพระ" ให้วิเศษยิ่งขึ้น
มิใช่การสถาปนาเจ้าต่างกรมแบบโบราณ
เพราะพระเกียรติยศที่มีอยู่เดิมสูงกว่าเจ้าต่างกรมไปแล้ว
พระองค์ยังทรงพระอิสริยยศเป็น "สยามบรมราชกุมารี"
ตามเดิม
