26/04/2026
Higiena j.ustnej w demencji .
Dzisiaj odpowiemy na zapytanie opiekunki osoby z demencją jak wspierać takie osoby w higienie j.ustnej .
Bardzo ważne aby u osób osoby z rozpoznaną demencją wdrożyć planową higienę jamy ustnej , która w przypadku zaniedbań może prowadzić do rozwoju wielu schorzeń w obrębie jamy ustnej .
Większość , która styka się z osobami w demencji wie , jak trudne jest dla nich pamiętanie o zwykłych ( prostych dla przeciętnej , zdrowej osoby ) zachowanie zwykłej rutyny dnia ...a cóż tu dopiero mówić o samej higienie ciała czy też zachowaniu higieny j.ustnej .
Na wczesnych etapach demencji, osoba nią dotknięta , jest jeszcze w stanie sama
zadbać o higienę jamy ustnej.
Jednak z czasem wszystko będzie się zmieniać i podlegać ciągłej modyfikacji .
I tak z czasem osoba taka : początkowo będzie potrzebować jedynie przypomnienia, aby wymyć zęby czy też prostej
zachęty, np. poprzez podanie jej szczoteczki z nałożoną pastą do zębów , prostego przypomnienia sposobu mycia zębów ....ale już w kolejnych etapach będzie to pomoc podczas szczotkowania zębów ..
Wraz z rozwojem demencji, osoba nią dotknięta może całkowicie stracić zainteresowanie tak higieną ciała jak i myciem zębów a im dalej ....Nie być w stanie samodzielnie wykonywać tych czynności .
Stąd czy to najbliższy członek rodziny czy też opiekun - ktoś , będzie musiał wziąć
aktywny udział w codziennej opiece nad taką osobą .
Jak można jej pomóc ?
Zaprowadź tę osobę do łazienki – osoby z zaawansowaną demencją często gubią się lub nie wiedzą, dokąd mają iść.
Pomagaj w szczotkowaniu – w zależności od umiejętności danej osoby : Na tym etapie, możesz po prostu podać jej szczoteczkę i wyjaśnić, co ma robić, albo możesz pomóc umyć jej zęby za nią. Może to być trudne dla was obojga, ale możesz znaleźć własny sposób na to.
W kolejnych etapach zaawansowania choroby ,kiedy chory coraz mniej współpracuje , ( bo nie rozumie, nie pamięta, jest zbyt osłabiony w okresie choroby ) rozważ użycie płynu do płukania ust – jeśli mycie zębów sprawia pacjentowi trudność, płukanie ust płynem może pomóc w usunięciu resztek jedzenia z ust.
Płyn do płukania ust nie zastąpi szczotkowania, ale może być pomocny w trudnych chwilach .
- Najprostszym sposobem mycia zębów drugiej osoby jest : Stanie z
boku siedzącej na krześle osoby.
W takiej pozycji w razie potrzeby masz możliwość podtrzymywania
głowy podopiecznego o własne ciało .
- Aby zwiększyć komfort używamy szczoteczki do zębów o średniej miękkości włosia
oraz delikatnej pasty upewniając się podczas czyszczenia ,że oprócz zębów oczyszczamy także te okolice, gdzie zęby dotykają dziąseł.
Zawsze delikatnie zachęcaj osobę do mycia zębów. Jeśli nie chce ich myć, pozwól jej podjąć taką decyzję w danej chwili – tak jak każdemu. Możesz spróbować ponownie później, kiedy będzie bardziej gotowa.
Stan zębów i dziąseł pacjenta może się często pogorszyć w późniejszym etapie, ponieważ coraz trudniej będzie poradzić sobie z regularnym szczotkowaniem zębów osoby chorej na demencje .
Twój bliski czy też Twój podopieczny może być mniej skłonny do samodzielnego działania lub denerwować się, gdy próbujesz mu pomóc.
Pomimo tych trudności, ważne jest, aby w miarę możliwości wspierać higienę jamy ustnej danej osoby, aby zapobiegać utracie wagi, odwodnieniu, bólowi i infekcjom.
U schyłku życia chorego , pielęgnacja takiej osoby , będzie koncentrować się na utrzymaniu czystości tak ciała jak i ogólnej higienie jamy ustnej , zapobieganiu wysuszeniu śluzówki j.ustnej i języka ,które utrudniają przełykanie .Jej nawilżeniu i komforcie psychicznym umierającego człowieka podczas rutynowych działań pielęgnacyjnych .Pamiętaj : ważny jest spokój , delikatność w dzialaniu , zrozumienie choroby i człowieka który ma prawo do godności .
Jeżeli jako najbliższa osoba nie radzisz sobie - poszukaj wsparcia .
Pielęgniarka opieki długoterminowej , pielęgniarka hospicyjna lub opieki paliatywnej , profesjonalny opiekun a w przypadku problemów stomatologiczno - pielęgnacyjnych : lekarz stomatolog oraz higienista stomatologiczny mogą pomóc Tobie w przygotowaniu planu opieki oraz we współpracy z Tobą podjąć działania pielęgnacyjno - zachowawcze .
Kolejny problem to : Noszenie protezy przez osobę z demencją .
Osobie z demencją zakładamy zawsze świeżą , dokładnie oczyszczoną
protezę na dzień - tak długo, jak tylko jest to możliwe.
Wieczorem ją wyjmujemy , dokładnie
czyścimy , osuszamy i przechowujemy w specjalnie do tego dedykowanym pudełeczku .
Po wyjęciu protezy , jamę ustną myjemy miękką szczoteczką do zębów lub zwilżonym
gazikiem.
Co jest kluczowe w nadzorze ?
To by stomatolog regularnie kontrolował i był pewien ,że proteza nie
sprawia osobie bólu i pasuje prawidłowo !!!
Osoby z demencją mogą odczuwać ból, dyskomfort co prowadzi do różnych nieoczekiwanych zmian w zachowaniu a jednocześnie w raz z zaawansowaniem stanu choroby nie są w stanie wskazać na konkretny problem .
Źle dopasowana proteza prowadzi do wielu problemów, takich jak trudności zgryzieniem , przeżuciem
pokarmów, tworzenia się podrażnień i st.
zapalnych , odleżyn dziąsłowych , owrzodzeń oraz problemu z porozumieniem się .
Stąd tak ważny jest regularny nadzór i dopasowanie protezy w czasie ,kiedy zakłada ją chory na demencje .
Fakt ...z czasem nadejdzie i taki moment , kiedy nie będzie on w stanie
nosić protezy, nawet jeżeli nosił /a ją
przez wiele lat .
Może też się zdarzać, że osoba zacznie sobie wyjmować protezę z jamy ustnej . Taka sytuacja najczęściej prowadzi do jej zgubienia a wykonanie kolejnej protezy zastępczej może być
trudne lub nawet niemożliwe do wykonania stad nad takim chorym należy mieć oko aby jej nie stracił zupełnie .
Zdarza się to bardzo często
w wielu ośrodkach opieki czy szpitalach .
Waro jest oznakować taką protezę
imieniem i nazwiskiem co może pomóc w jej rozpoznaniu i zapobiec utracie .
Jak ?
Z tyłu protezy, na wypolerowanej powierzchni, należy zmatowić małe pole
protezy za pomocą drobnego papieru ściernego. Miękkim ołówkiem lub markerem
wpisujemy inicjały osoby a następnie pokrywamy je dwoma warstwami bezbarwnego lakieru,
pozwalając pierwszej warstwie wyschnąć przed nałożeniem drugiej.
Takie oznakowanie na protezie ze względu na to ,że ulega wycieraniu , trzeba powtarzać co sześć-dziewięć miesięcy.
Problemy ze śliną:
Niektóre leki podopiecznego z demencją mogą obniżyć ilość śliny w jamie ustnej , przez co śluzówka i język stają się bardzo suche , utrudniając choremu
mówienie , jedzenie czy też noszenie protez.
Stomatolog może zalecić substytut śliny, aby złagodzić objawy.
Pamiętajmy ,że :
Ślina neutralizuje kwas, zawarty w cukrze stąd jej niedobory u osób posiadających własne uzębienie, mogą doprowadzić do wystąpienia próchnicy na szyjkach zębowych , osłabiania się zębów i ich złamań u dziąseł .
Także ważne jest by zdawać sobie sprawę z tego , że utrata zębów negatywnie wpływa na jakość życia takiej osoby , bowiem nie jest ona w stanie żuć pokarmów tak skutecznie , jak wcześniej i może nie być w stanie gryźć i przełykać mięsa, warzyw i owoców, co prowadzi do utraty wagi i mniejszej odporności na choroby .
Stąd codzienne mycie zębów jest
kluczowe a prawidłowa pielęgnacja protez i higiena j.ustnej jest tak samo ważna jak ruch , aktywności , opieka czy też zdrowa dieta, bo wszystko to wspiera zdrowie i dobrostan naszego chorego z demencją .
Regularne wizyty adaptacyjne u stomatologa są niezbędne !!!!
Jeśli taka wizyta w gabinecie jest zbyt stresująca warto umówić się na wizytę domową na której stomatolog może również w razie potrzeby nałożyć pastę lub lakier o wysokiej zawartości fluoru i powtarzać zabieg trzy do czterech miesięcy, aby chronić zęby przed próchnicą.
W przypadku kiedy stan zdrowia zębów wymaga ich wyleczenia ale stan pacjenta z demencją jest niestabilny emocjonalnie -
Stomatolog może zaproponować sedację (uspokojenie) lub znieczulenie ogólne w celu bezpiecznego przeprowadzenia leczenia .
Ważne :
Osoba, którą się opiekujesz potrzebuje tak nadzoru lekarza rodzinnego , specjalisty , fizjoterapeuty , opiekuna jak i opieki stomatologicznej w zależności od stanu jego zdrowia , zaawansowania choroby , zdrowia zębów ,stanu zdrowia psychicznego oraz etapu demencji .
Pomoc i opieka nad osobą z demencją jest niezwykle ważna .
Z pomocą opiekunów ,fizjoterapeutów , lekarzy i pielęgniarek nasi najbliźsi mogą długo zachowywać tak sprawność fizyczną jak i cieszyć się byciem z nami - Bez bólu .
Prywatna Praktyka Stomatologiczna
lek .
Marzeny Momot Ciężarek
ul.Wadowicka 28
Zator 32-640 woj.małopolskie
rej.wyłącznie telefoniczna 605-693-075