20/04/2021
Czym jest halitoza?
Halitoza to nieprzyjemny zapach z ust, który może się pojawić z wielu powodów. Można ją podzielić na:
prawdziwą fizjologiczną – przykry zapach z ust jest uciążliwy dla otoczenia, a jego przyczyną nie jest choroba, a np. niewłaściwe nawyki dietetyczne lub higieniczne;
prawdziwą patologiczną – nieprzyjmeny zapach z ust nie jest akceptowany przez otoczenie, a jego przyczyną jest choroba;
pseudohalitozę – chory uskarża się na przykry zapach z ust, który nie jest wyczuwalny przez otoczenie;
halitofobię – lęk przed przykrym zapachem z ust.
Jakie są najczęstsze przyczyny halitozy?
Niewystarczająca higiena jamy ustnej i zębów to najczęstsza przyczyna brzydkiego zapachu z ust. Winne są bakterie, które gromadzą się w jamie ustnej, mają bardzo dobre warunki do namnażania się. Przy wykorzystaniu resztek pokarmowych produkują lotne związki siarki, które są odpowiedzialne za nieprzyjemny zapach z ust. Dlatego też najważniejszym elementem walki z halitozą jest utrzymywanie regularnej higieny jamy ustnej.
W następnej kolejności, wśród przyczyn halitozy należy wymienić schorzenia jamy ustnej:
choroby przyzębia – gromadząca się na zębach płytka nazębna po pewnym czasie przekształca się w kamień nazębny. W konsekwencji dochodzi to zwiększonego namnażania się bakterii, które powodują powstanie zapalenia dziąsła a nawet całego przyzębia (paradontozy). Daje to objawy takie jak zaczerwienie, obrzęk, ból i przykry zapach z ust. Halitoza może także być spowodowana kieszonką, w której gromadzi się pokarm, próchnicą, ropniami dziąseł, a także suchym zębodołem;
źle dopasowane protezy zębowe – mogą powodować otarcia i uszkodzenia dziąseł, co stwarza dobre środowisko rozwoju dla bakterii, sprzyja im też nieprawidłowa higiena protez;
aparaty ortodontyczne, których elementy nie są oczyszczane mogą być przyczyną gromadzenia się resztek pokarmowych, co stwarza, podobnie jak w przypadku protez dogodne środowisko do namnażania się bakterii;
kserostomia – czyli suchość w jamie ustnej, spowodowana uszkodzeniem ślinianek, na przykład w przebiegu zespołu Sjögrena – choroby autoimmunologicznej, która atakuje ślinianki i gruczoły łzowe;
nowotwory jamy ustnej – mogą tworzyć guzy między którymi gromadzi się pokarm, co sprzyja namnażaniu się bakterii i gniciu.
Jakie choroby mogą powodować nieprzyjemny zapach z ust?
Halitoza jako problem uciążliwy i przewlekły może być objawem wielu różnych stanów chorobowych.
Schorzenia okolicy ucha, nosa i gardła stanowią drugą przyczynę halitozy:
przewlekłe zapalenie zatok – przyczyną przykrego zapachu z ust może być gromadząca się w zatokach ropna wydzielina, która spływa do nosa i dalej po tylnej ścianie gardła;
ropne zapalenie migdałków – zalegające w kryptach czopy z nabłonków i bakterii są przyczyną cuchnącego oddechu;
ropnie – mogą występować w tkankach języka, nosa, gardła i krtani;
ciało obce – szczególnie na obecność ciała obcego w nosie narażone są małe dzieci, które często wkładają sobie małe przedmioty do jam nosowych. Nie od razu może to być zauważone przez rodziców, a ciało obce, powodując zaburzenia odpływu wydzieliny z nosa, sprzyja rozwojowi miejscowego stanu zapalnego;
nowotwory – poprzez swoją budowę i rozmiar, zaburzają odpływ wydzieliny z nosa, a w gardle zatrzymują pokarm, co stwarza idealne warunki do rozwoju bakterii.
Inne choroby powodujące nieprzyjemny zapach z ust:
zapalenie oskrzeli, rozstrzenie oskrzeli – powstaje duża ilość śluzu, który sprzyja halitozie;
uchyłki przełyku – w uchyłkach gromadzi się jedzenie, które ulega procesom gnilnym;
infekcja Helicobacter pylori – jest to przypuszczalna przyczyna przykrego zapachu z ust;
marskość wątroby – w zaawansowanym stadium choroby pojawia się tzw. fetor hepaticus – przykry zapach z ust, przypominający odór zepsutych jajek;
cukrzyca – w przypadku niedostatecznej kontroli choroby, może się pojawić kwasica ketonowa, która charakteryzuje się słodkawym zapachem z ust, tzw. oddech kwasiczy, oddech Kussmaula.
Jak rozpoznać halitozę?
Rozpoznanie halitozy nie stwarza problemów, stosuje się tak zwaną metodę organoleptyczną, co w tym przypadku oznacza wąchanie z bliskiej odległości powietrza wydychanego przez chorego. Większym problemem jest znalezienie przyczyny tego zjawiska. W pierwszej kolejności sprawdza się zawsze jamę ustną, ponieważ to zwykle tam znajduje się podłoże brzydkiego zapachu z ust.
Jeżeli nie przyniesie to rezultatu, to należy poszerzyć diagnostykę o schorzenia układu oddechowego, pokarmowego i schorzenie ogólnoustrojowe, na przykład niektóre choroby autoimmunologiczne, mogące powodować uszkodzenie ślinianek.
Przed podjęciem wspomnianej diagnostyki, należy w pierwszej kolejności zadbać o rygorystyczne przestrzeganie higieny jamy ustnej poprzez stosowanie trzech najważniejszych kroków – szczotkowania, płukania i nitkowania. Pierwsze kroki warto skierować do stomatologa, gdyż jak wspomniano wyżej, to właśnie niedostateczna higiena, a w następnej kolejności choroby jamy ustnej są przyczyną nieprzyjemnego zapachu z jamy ustnej.
Sposoby na brzydki zapach z ust – jak leczyć halitozę?
Leczenie halitozy należy zacząć od prawidłowej higieny jamy ustnej. Wskazane jest nie tylko regularne szczotkowanie zębów, ale także stosowani nici do oczyszczania powierzchni międzyzębowych, które usuwają drobiny resztek pokarmowych. Zęby należy szczotkować przez minimum 3 minuty wykonując delikatne ruchy szczoteczką w różnych kierunkach. W walce z nieprzyjemnym zapachem z ust przydadzą się płukanki, które zawierają substancje bakteriobójcze i naturalne wyciągi roślinne, które skutecznie odświeżają oddech.
Można też przez jakiś czas stosować preparaty na bazie chlorheksydyny, jednak po pewnym czasie mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak: przejściowe przebarwienia zębów i języka oraz zmiany w odczuwaniu smaku.
Skutecznym sposobem na halitozę są ziołowe tabletki do ssania zawierające cynk, który neutralizuje związki siarki odpowiedzialne za nieprzyjemny zapach z ust. Tabletki na halitozę mają w składzie wyciągi z szałwii i mentolu, dzięki czemu na długo odświeżają oddech.
Warto wyeliminować niektóre elementy diety powodujące lub nasilające nieprzyjemny zapach z ust. Cebula, czosnek oraz mięso, mogą nasilać objawy halitozy. W przypadku wystąpienia halitozy, można spróbować zmniejszyć ilość tych produktów w diecie.Z kolei natka pietruszko skutecznie go neutralizuje. przykry zapach z ust.
Zaleca się całkowicie porzucić używki, takie jak papierosy i alkohol, które również przyczyniają się do powstawania przykrego zapachu z ust.
Jeżeli te metody zawiodą, należy zwrócić się do specjalisty, który poszuka innej przyczyny i, jeśli to konieczne, wdroży leczenie.
