27/11/2015
Tanderosie is een qua voorkomen een explosief groeiend probleem vooral onder de jeugd. We spreken van tanderosie wanneer tandglazuur of wortelcement wordt opgelost door zuur dat niet afkomstig is van mondbacteriën. Als je niets aan erosie doet, kan het glazuur op den duur zelfs geheel verdwijnen. Het eronder liggende tandbeen kan daarna ook in oplossing gaan.
Tanderosie wordt meestal veroorzaakt door zuren meestal afkomstig uit dranken, maar soms ook uit voedsel. Ook maagzuur kan een oorzaak zijn. (denk aan overgeven door oa boulimie, anorexia of alcoholisme).
Het speeksel zorgt voor een natuurlijke bescherming tegen erosie. De buffer-capaciteit zorgt ervoor dat zuren worden geneutraliseerd. Ook vormen de speeksel-eiwitten een neerslag op de tanden die een beschermende werking heeft. Deze zgn. pellicle wordt echter gedeeltelijk verwijderd bij het tandenpoetsen. Het proces van erosie zal dus met name plaatsvinden op schone tandoppervlakken, dus juist bij een goede mondhygiëne. Het zuur kan direct op het “schone” oppervlak inwerken. Maar ook als we direct na het nuttigen van zuur de tanden poetsen, slijt het door zuur geruwde oppervlak sneller weg!
Goed poetsen is echter op zijn b***t wel weer belangrijk om gaatjes of cariës te voorkomen. Zowel bij cariës als bij erosie wordt het glazuur ontkalkt. We moeten dus een onderscheid maken tussen tanderosie en tandcariës. Als een tandoppervlak niet goed is schoongemaakt, vormen de achtergebleven bacteriën zuur uit het suiker in de voeding, Het zuur wordt uitgescheiden op de tand, waardoor de cariës ontstaat. Tanderosie vindt dus juist plaats bij schone tandoppervlakken.
Tanderosie kan zich manifesteren op verschillende plekken in de mond.
• de gladde vlakken aan de wang- en lipzijde, die dan dof en glad worden. (vooral door frisdrank)
• kauwvlakken van de kiezen; meestal blijkt meer dan een element aangedaan. In de knobbels kunnen zelfs uithollingen ontstaan. (vooral door frisdrank en zure vaste voedingsmiddelen)
• snijvlakken van de voortanden(vooral door frisdrank en citrusfruit)
• verhemeltezijde van de voortanden (vooral door overgeven)
Bij erosie kan het glazuur dunner worden of zelfs geheel verdwijnen. Het lichtgeel gekleurde tandbeen wordt dan zichtbaar; de tanden worden dus geler! Het is ook mogelijk dat vullingen van metaal en composiet boven het tandoppervlak gaan uitsteken. Dit omdat deze vullingen niet worden aangetast maar het glazuur wel. De tanden en kiezen worden ook kleiner, met name bij de voortanden kan dit goed zichtbaar worden.
Frisdranken danken hun frisse smaak aan het toegevoegde zuur. De toevoeging van suiker maskeert echter de zure smaak. Omdat het gebruik van frisdranken de laatste tijd fors is gestegen komt erosie steeds meer voor. Met name Coca Cola is in dit opzicht berucht. ( de gemiddelde Nederlander drinkt per week een liter Cola) Light dranken zijn voor erosie even slecht, omdat zij evenveel zuur bevatten. Voor het ontstaan van cariës zijn zij wel minder schadelijk.
Ook vruchtensappen en wijnen zijn zuur. Vandaar dat bij wijnkeurders en vinologen regelmatig erosie optreedt.
Hoe zuur mag een drank zijn? Reeds bij een pH (zuurgraad) onder de 5,5 in de mond kan het tandglazuur gaan oplossen. Hoe zuurder de drank, hoe erosiever voor het gebit. Een drank met een pH van beneden de 4 kan eroderend werken op het tandglazuur.
Onderstaande tabel geeft de pH van een aantal dranken weer.
Thee, naturel 7,1 Zuiver water 7,0
Melk, halfvol 6,8 Kruidenthee
