03/02/2016
Waarom tandenknars ik 's nachts?
Met intense kaakpijn belandde een lezer vijf jaar geleden bij de tandarts. Die dacht dat zijn verstandskiezen de boosdoeners waren en stuurde hem door naar de kaakchirurg.
Maar de specialist trok een andere conclusie: "Jij knarst 's nachts." Dus kreeg hij een bitje om zijn tanden te beschermen. Ook leerde hij van de logopedist om zijn kaakspieren te ontspannen voor het slapengaan.
Waaróm begon hij zich vijf jaar geleden te verbijten? Dat wil de lezer graag weten. Kan een slaaponderzoek misschien onthullen wat de oorzaak is van zijn nachtelijk geknars? Stress kan het niet zijn, denkt hij zelf; en van een bijzondere gebeurtenis rond die tijd kan hij zich evenmin iets herinneren. Kan een expert er zijn licht over laten schijnen?
Dat wil Frank Lobbezoo wel doen, als hoogleraar orale kinesiologie verbonden aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in aangezichtspijn en bruxisme, het knarsen en klemmen van tanden en kiezen. Maar een sluitende verklaring heeft hij niet, zeker niet van een afstand. "Er zijn wel honderd oorzaken voor knarsen. Het is een multicausaal probleem."
In de oorzaken-topdrie staat stress bovenaan, maar die speelt bij deze lezer dus niet. Ook van een ongezonde leefstijl - roken, alcohol drinken, partypillen slikken - kun je 's nachts gaan tandenknarsen. Die stimulerende middelen werken namelijk in op het dopaminerge systeem in de hersenen en kunnen de kaakbewegingen verstoren. Op drie staat de slaapstoornis, die verhindert dat mensen in een diepe slaap raken. "Knarsen doe je vooral in de oppervlakkige slaap."
Als de lezer echt wil weten waarom hij knarst, moet hij zich aan intensief (slaap)onderzoek onderwerpen. Maar zou hij dat wel doen? Van Lobbezoo hoeft het niet, tenzij er ernstige gevolgen zijn: flinke slijtage van het gebit, flinke pijn in de kaken, slapeloosheid. Dan is ook een behandeling aan te bevelen; vaak een combinatie van gedrags-therapie, medicatie en een gezondere levensstijl. Makkelijk te genezen is bruxisme niet.
Zijn de gevolgen niet zo ernstig, dan kan de lezer zich beter met het knarsen verzoenen, vindt Lobbezoo. Het is niet erg en heeft zelfs voordelen: wie 's nachts ligt te kauwen, masseert de speekselklieren. Knarsen is volgens de hoogleraar ook helemaal niet raar; iederéén doet het. Vaak ongemerkt.
Trouw, 29-01-2015
