27/03/2019
როგორ მკურნალობდნენ კბილებს უძველეს დროში
ვინ არინ ადამიანები , ვისიც ჯერ გვეშინია და შემდეგ ვემადლიერებით? რა თქმა უნდა სტომატოლოგები.
🧐მოდი გადავავლოთ თვალი წარსულს და გავიგოთ თუ რა მეთოდით მკურნალობდნენ ძველად კბილებს.
სტომატოლოგია როგორც მეცნიერება დასაბამს იღებს სწორედ XX საუკუნიდან , ხოლო მანამდე კბილების მკურნალობა იყო ... თუმცა მკურნალობა არც ყოფილა, უმეტესად ხდებოდა კბილების ამოღება ერთი შეხედვით ძალიან პირქუში და საშიში ხელსაწყოებით, ან იყუჩებდნენ ტკივილს სისხლის გადასხმის საშუალებით.
ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე ,,კბილების მკურნალობის“ სხვადასხვა გზებს მიმართავდნენ. მაგ. მაიას ტომში ხვრეტდნენ კბილს მრგვალი წვეტიანი ჯოხებით, რომლებსაც მყარი მეტალისაგან ამზადებდნენ. წარმოიდგინეთ რამდენად მტკივნეული იყო პროცედურა თუმცა შესაძლებელია ჩვენი წინაპრები ბევრად უფრო ადვილად იტანდნენ ტკივილს და მათთვის ეს შეგრძნება მიახლოებული იყო კოღოს ნაკბენთან? მაიას ტომელები ხელოვნურად შექმნილი სხვადასხვა ფერადი მასალით ავსებდნენ კბილის ღრუებს სილამაზისთვის.
👉 ერთ დროს ეგვიპტელები პირველები იყვნენ კბილების პროთეზირებაში და ასეთ საპასუხისმგებლო მისიას ისინი მხოლოდ ქურუმებს ანდობდნენ, რომლებიც ოქროს მავთულით არსებულ კბილებზე ამაგრებდნენ პროთეზს. პროცედურის შემდეგ, პაციენტის დისკომფორტზე არავინ ზრუნავდა. იმხანად უკბილოდ ყოფნას მოუხერხებელი პროთეზი სჯობდა.
არსებობდა განსხვავებული პრაქტიკაც, კერძოდ საშუალო ფენის წარმომადგენლებს უსვამდნენ მონების კბილებს, ხოლო ფარაონებისათვის ამზადებდნენ პროთეზს სპილოს ძვლისაგან და ამაგრებდნენ ოქროს ძაფებით. შეძლებული ფენა პროთეზირებისათვის უმეტესად იყენებდა სპილენძს ან მარგალიტს, რომელთა მიმაგრება ასევე ოქროს მავთულით ხდებოდა.
🔴 სხვებისაგან განსხვავებით ეტრუსკები ( ძვ. რომის ცივილიზაცია) არამხოლოდ სვამდნენ კბილებს არამედ უცვლიდნენ ფორმას და ზომას მეტი კომფორტულობისათვის. ბრძოლებში ან დაავადებების დროს დაკარგულ კბილებს ანაცვლებდნენ ცხოველების კბილებით. ერთადერთი პრობლემა ის იყო, რომ ცხოველების კბილები მალე იცვლიდა ფერს და მუქდებოდა.
🔴შუასაუკუნეებში მდგომარეობა კიდევ უფრო დამძიმდა. კბილების მკურნალობის ძველებური მეთოდები მივიწყებული იქნა და ისინი ჩაანაცვლა ქირურგიულმა მაშამ და სამართებელმა. ასევე მთვარის შუქმა და მიცვალებულთა კბილებმა. თანმიმდევრობით გიამბობთ ყველაფერს.
🔴 შუასაუკუნეებში კბილის ტკივილის დროს დალაქთან მისვლა ჩვეულებრივი მოვლენა იყო. კბილების მკურნალობით მაშინ დალაქთა გილდია იყო დაკავებული. ,,მკურნალობა“ მოიცავდა სისხლის გადასხმას ტკივილის გაყუჩების იმედით და თუ ეს არ უშველიდა მაშინ აუცილებელი ხდებოდა ამოღება. ამით კბილთა რაოდენობა საგრძნობლად მცირდებოდა და მცირდებოდა კბილის ატკივების შანსიც. 😀
👉ცალკე ყურადსაღებია შუასაუკუნეების ანესთეზია. არსებობდა ორი გზა. პაციენტს ან თავად მისდიოდა გული კბილის ამოსაღები ხელსაწყოების დანახვაზე ან უბრალოდ კეფაში წამორტყმით აკარგვინებდნენ გონებას და უღებდნენ დაზიანებულ კბილს, სანამ პაციენტი გონს მოეგებოდა.
🔴ძველი ხალხის კიდევ ერთ მიგნებას ახლადგარდაცვლილი ადამიანების კბილები წარმოადგენდა - კერძოდ: ბრძოლის დროს დაცემულ და გარდაცვლილ ადამიანებს აძრობდნენ კბილებს და ჰყიდდნენ იმდროინდელ ე.წ სტომატოლოგებზე.
🔴მე 19 საუკუნის დასაწყისისათვის ექიმებმა დააღწიეს თავი მითს ჭიების შესახებ, რომლებიც თითქოსდა ხვრელებს ტოვებდნენ კბილებში და დაიწყეს კარიესთან ბრძოლა სხვადასხვა მეთოდებით. ისინი ღრუებს ავსებდნენ ცვილით ან ცვილის მსგავსი მასალით.
📣ჩვენ იმედს ვიტოვებთ, რომ ამ სტატიის წაკითხვის შემდეგ თქვენ უფრო გაგიადვილდებათ სტომატოლოგთან ვიზიტი, რადგან წარსულთან შედარებით კბილების მკურნალობა დღეს ასე ვთქვათ ერთგვარი სიამოვნებაა...
🦷სიყვარულით სტომატოლოგიური
კლინიკა ,,ოდონტი“
