03/11/2025
ඔබ දතක් හෝ දත් කීපයක් නොමැතිකම නිසා හෝ දත් නැවත සකස් කරන්න නොහැකි තරමින් හානි වීම නිසා හරි දුකින් ඉන්න කෙනෙක් ද? නැත්නම් ඔබ දන්න හඳුනන කෙනෙක් ඒ වගේ තත්ත්වයක් නිසා පීඩා විඳිනවා ද?
අදත් අපි කතා කරන්න යන්නේ ඒ වගේ කෙනෙක්ට වඩාත් ගැළපෙන ප්රතිකාරයක් ගැනයි. අපේ page එක එක්ක දිගින් දිගටම එකතුවෙලා හිටපු කෙනෙක් නම් ඔයා මේ ප්රතිකාරය ගැන අනිවාර්යයෙන්ම කලින් කියවලා ඇති. නමුත් අපි තවදුරටත් මේ ගැන කතා කරන්න හිතුවා. "දත් බද්ධ කිරීම" එහෙමත් නැත්නම් "දත් සිටවීම" ලෙස තමයි මෙම ප්රතිකාරය හඳුන්වන්නේ. ඉංග්රීසියෙන් Dental Implants(ඩෙන්ටල් ඉම්ප්ලාන්ට්ස්) ලෙස මෙම ප්රතිකාරය හදුන්වනවා.
දත් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරයේ වාසි සහ අවාසි මොනවා ද? මේ ප්රතිකාරය වේදනාකාරී ද? කරන්න පුළුවන් වයස කීය ද? ප්රතිකාරය සම්පූර්ණ කරන්න ගතවෙන කාලය? වගකීමක් තිබෙනවා ද? ශක්තිමත්භාවය කොහොම ද? දත් කීයක් බද්ධ කරන්න පුළුවන් ද? වැයවන මිල ගණන් කොහොම ද? වගේ නිතර අහන ප්රශ්නවලට උත්තරත් මේ ලිපිය අන්තිමට සදහන් කරන්න අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා.
• දත් සිටවීම එහෙමත් නැත්තම් දත් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරය (Dental Implants) කියන්නේ මොකක් ද?
දත් බද්ධ කිරීමේ (Dental ඉම්ප්ලාන්ට් - Dental implant) ප්රතිකාරය එහෙමත් නැත්නම් දත් සිටවීම කියන්නේ නූතන දන්ත වෛද්ය විද්යාවේ හැරවුම් ලක්ෂයක් විදියට හඳුන්වන්න පුළුවන්. පරිවර්තනීය වෙනසක් ඇති කරපු ස්ථිර දත් සවි කරන ප්රතිකාරයක් විදියට තමයි මෙම ප්රතිකාරය සැලකෙන්නේ. මෙය ගලවා ඇති දත් වෙනුවට භාවිතා කරන කෘතිම දත් ස්ථිරව සවි කරන ප්රතිකාරයක් වන අතර දත්වල ක්රියාකාරීත්වය සහ පෙනුම වඩාත් හොඳින් ලබා දෙන ප්රතිකාරයක් ලෙස සැලකිය හැකියි.
දත් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරයේ දී සිදු කරන්නේ ටයිටේනියම් (Titanium) ඇණයක් වැනි කොටසක් හනු අස්ථිය සිදුරු කර එය තුලට සවි කර එය මතට දන්ත කොපුවක් (Dental Crown - දතේ පෙනුම ලබා දෙන කොටස) සවි කිරීමයි. මෙය ඉතා ශක්තිමත් ස්ථිර කෘතිම දත් ලබා ගැනීමේ හොඳම ප්රතිකාරය ක්රමය විදියට තමයි තවමත් සැලකෙන්නේ. දතක් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරය සම්පූර්ණ කිරීමට මාස කිහිපයක් ගත විය හැකියි. මෙම කාලය අතරතුර තාවකාලික දතක් ලබා ගැනීම අවශ්ය නම් කළ හැකියි. ප්රතිකාරය සම්පූර්ණ කිරීමට මාස කිහිපයක් ගතවිය හැකි වුණත් මෙම කාලය ඇතුළත දන්ත සායනය වෙත ඒමට අවශ්ය වන්නේ පැමිණීම් කීපයක් පමණයි. (එක් දිනයක් ඇතුළත හෝ කෙටි කාලයක් ඇතුළත දතක් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාර ක්රමයකුත් තිබෙනවා. එම ප්රතිකාරය ගැන වෙනත් ලිපියකින් අපි කතා කරමු.)
දතක් බද්ධ කිරීම දී සවිකරන කෘතිම දතේ ප්රධාන කොටස් තුනක් ගැන අපි දැනගෙන ඉමු.
01. දතේ මුල කොටස - Implant fixture (ඉම්ප්ලන්ට් ෆික්ස්චර්) - මෙම කොටස Implant screw, Implant post වගේ නම් වලිනුත් හදුන්වනවා. මේ කොටස තමයි බද්ධ කරන දතේ මුල කොටස. එහෙමත් නැත්නම් හනු අස්ථිය සිදුරු කරලා ඒ සිදුර ඇතුලට සවි කරන ඇණයක් වගේ කොටස. මෙය බොහෝ දුරට ටයිටේනියම් වලින් සකස් කරලා තියෙන කොටසක්. මෙය මතට සිටවන කෘතිම දතේ ඉතිරි කොටස් සවි කිරීම සිදු වෙනවා.
02. දතේ මැද කොටස - Abutment (අබට්මන්ට්) - මෙම කොටස දතේ පහළ මුල කොටස ලෙස ක්රියා කරන ඉම්ප්ලාන්ට් ෆික්ස්චර් (Implant Fixture) කොටස සහ දතේ පෙනුම ලබා දෙන දන්ත කොපුව (Dental Crown) සම්බන්ධ කරනු ලබන කොටසයි. මෙය දතේ මුල කොටසත් දන්ත කොපුවත් අතරට සවි කිරීම සිදු කරනවා.
03. දන්ත කොපුව - Dental Crown (ඩෙන්ටල් ක්රවුන්) - දන්ත කොපුව දතේ පෙනුම සහ ක්රියාකාරීත්වය ලබා දෙන පිටතට පෙනෙන ස්වාභාවික දතට සමානව සකස් කරන කොටසයි. මෙය දතේ මැද කොටස (අබට්මන්ට් එක) මතට සවි කිරීම සිදු වේ. මෙය පෝසිලේන් , සර්කෝනියා වැනි අමුද්රව්ය වලින් සකස් කිරීම සිදු වේ.
දතක් බද්ධ කිරීමේ ප්රධාන ප්රතිකාරයේ පියවර කිහිපය සරලව අපි දැන් දැනගමු.
01. දත් පරීක්ෂාව - පළමු පැමිණීමේ දී ගලවා ඇති දත් සහ අනෙකුත් දත් දන්ත වෛද්යවරයා විසින් පරීක්ෂා කරනු ලබන අතර අවශ්ය පරීක්ෂණ සහ වාර්ථා ලබා ගැනීම සිදු කරනවා. මේ පරීක්ෂා කිරීමේ දී දත් සිටවීමේ ප්රතිකාරය ලබා දෙන්න පුළුවන් ද කියන දේ සහ එම ප්රතිකාරය සඳහා ප්රතිකාර සැලසුම් සකස් කිරීම ආදිය දන්ත වෛද්යවරයා විසින් සිදු කරනවා.
02. දත් බද්ධ කිරීමට පෙර ඒ සඳහා අදාළ අනෙකුත් ප්රතිකාර සිදු කිරීම - දතක් බද්ධ කිරීමට පෙර හනු අස්ථිය පිරවීම වැනි ප්රතිකාර අවශ්ය නම් එම ප්රතිකාර පළමුව සිදු කරනු ලබනවා.මෙය සෑම රෝගියෙක්ටම ලබා ගැනීමට අවශ්ය ප්රතිකාරයක් නොවේ. සමහර අයගේ හනු අස්ථිය දතක් සිටවීම සඳහා අවශ්ය ගැඹුරින් සහ පළලින් යුක්ත නොවන අවස්ථාවල දී මෙලෙස හනු අස්ථි පිරවීම සිදු කරනවා. විශේෂයේ දතක් ගලවා කාලයක් ගත වූ කෙනෙක් නම් හනු අස්ථියේ ගෙවීයාමක් සිදුවිය හැකි අතර එවැනි අවස්ථාවක හනු අස්ථි පිරවීම සිදු වේ. ඒ වගේම දතක් හෝ දත් කීපයක් ගලවලා ඒ වෙනුවට දතක් හෝ දත් කීපයක් සිටවීම කරනවා නම් එම ගැලවිය යුතු දත් පළමුව ගලවා දැමීම ද සිදු කරනවා.
03. බද්ධ කරන දතේ මුල කොටස හෙවත් dental ඉම්ප්ලාන්ට් එක සවි කිරීම - Dental implant / Post / Implant Fixture / Implant Screw වගේ නම් වලින් හඳුන්වන මෙම කොටස හනු අස්ථිය සිදුරු කර සවි කිරීම සිදු වේ. මෙහිදී විදුරුමස් මත කැපුමක් යොදා හනු අස්ථිය පාදා ගන්නා අතර ඉන් පසුව හනු අස්ථිය සිදුරු කිරීම සිදු කරයි. එලෙස සකස් කරන සිදුර තුළට ටයිටේනියම් පාදම කොටස සවි කිරීම සිදු වේ. මෙම ක්රියාවලිය සිදු කරන්නේ හිරිවැට්ටවීම සඳහා එන්නත් ලබා දීමක් සහිතවයි. එම නිසා මෙම ක්රියාවලිය අතරතුර වේදනාව බොහෝ දුරට නොදැනේ. සාමාන්යයෙන් මෙම ඉම්ප්ලාන්ට් පාදම කොටස හනු අස්ථිය සමඟ මනා ලෙස සවි වීමට මාස 3ක පමණ කාලයක් ගතවිය හැක. එලෙස සවි වීමෙන් පසුව ප්රතිකාරයේ ඉතිරි පියවර ආරම්භ කෙරේ.
04. අබට්මන්ට්(Abutment) කොටස සවි කිරීම - ඉම්ප්ලාන්ට් එක හනු අස්ථිය හා ප්රමාණවත් පරිදි සවි වූ පසු, එය මතට අබුට්මන්ට් එක සවි කිරීම සිදු වේ. ( මෙම කොටස විදුරුමස් මත පිටතට දිස්වෙන ලෙස සවි කරන අතර මෙම කොටස මතට දතේ පෙනුම සහ ක්රියාකාරීත්වය ලබා දෙන දත්වල හැඩයට සහ පාටට සමානව සකස් කරන දන්ත කෝපුවක්(Dental Crown) සවි කිරීම සිදු වේ.)
05. දන්ත කොපුව සවි කිරීම - දත් සවි කිරීමට අවශ්ය රෝගියාගේ දත්වල හැඩය සහ පාටට සමානව විශේෂයෙන් සකස් කළ දතේ පෙනුම සහ ක්රියාකාරීත්වය ලබා දෙන දන්ත කොපුවක්(Dental Crown) අබට්මන්ට්(Abutment) එක මතට සවි කිරීම සිදු වේ.
06. අවසාන සකස් කිරීම සහ පසු විපරම - ඉහත සදහන් කළ පරිදි සියලු පියවර අවසන් වූ පසුව ප්රතිකාරය අවශ්ය පරිදි නිසි ලෙස සම්පූර්ණ වී තිබෙනවා යන්න වෛද්යවරයා විසින් සහතික කරන අතර ප්රතිකාරය ලබා ගැනීමෙන් පසුව වෛද්ය නිර්දේශය මත පරීක්ෂාවන් කාලයකට වරක් සිදු කරවා ගැනීම මඟින් බද්ධ කළ දතේ දිගුකල් පැවැත්ම සහතික කරවා ගත හැකිවනු ඇත.
• දත් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරයේ වාසි සහ අවාසි මොනවා ද?
✔ වාසි
- දිගුකල් කල්පවතින ප්රතිකාරයක් වීම : සාමාන්ය තත්වයන් වලදී බොහෝ දුරට ඉතා හොඳින් නඩත්තු කරන / රැකබලා ගැනීම සිදු කරන බද්ධ කළ දතක් ජීවිත කාලයටම හානි නොවී භාවිතා කළ හැකිවනු ඇත.
- ස්වාභාවික දත්වල පෙනුම ලබා ගත හැකි වීම : දත් බද්ධ කිරීම නැත්නම් දත් සිටවීම් සිදු කිරීමේ දී එය ස්වාභාවික දතක් මෙන් එහි ව්යුහයට සමානව සවි කරන නිසා වඩාත් ස්වාභාවික පෙනුමක් සහිත කෘතිම දත් ලබා ගැනීම කළ හැකියි.
- හකු අස්ථි / හනු අස්ථි රැක දෙයි : සාමාන්යයෙන් දතක් ගැලවූ තැනක හනු අස්ථිය කාලය ගත වීමත් සමඟ දතේ උත්තේජනයක් නොලැබීම නිසා හැකිලීමකට ලක්වෙනවා. මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම දත් බද්ධ කිරීම මඟින් කළ හැකියි.
- ගලවා ඇති දත් වල හිස් ඉඩට ළඟින් ඇති දත්වලට බලපෑමක් සිදු නොවීම : සාමාන්ය දන්ත පාලම් යෙදීම වැනි ප්රතිකාර ක්රම මඟින් කෘතිම දත් සවි කිරීමේ දී මෙන් දෙපස දත්වල උපකාරයක් / ආධාරයක් අවශ්ය නොවන නිසා ගලවා ඇති දත්වල හිස් ඉඩට ළඟින් ඇති දත් වලට අහිතකර බලපෑමක් සිදු නොවේ.
- සුවපහසු බව සහ කතා කිරීමේ , කෑම ගැනීමේ සහ පිරිසිඳු කිරීමේ පහසුව : සාමාන්ය කෘතීම දත් ඇඳි ප්රතිකාරය ලබා ගැනීමේ දී මෙන් කතා කිරීමේ අපහසුව , නිතර නිතර ගැලවී යාම, ගලවා පිරිසිඳු කිරීම, ආහාර ගැනීමේ අපහසුව සහ විදුරුමස් මත තුවාල ආදිය ඇතිවීම වැනි තත්වයන් මඟ හරවා ගැනීමට දත් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරය මඟින් හැකි වේ. සාමාන්ය පරිදි කතා කිරීමට, දත් මැදීමට සහ ආහාර ගැනීමට දත් බද්ධ කිරීම එහෙමත් නැත්නම් දත් සිටවීම උපකාරී වෙනවා.
✖ අවාසි
- වියදම් අධික ප්රතිකාරයක් වීම - මුලිකව දැරිය යුතු වියදම තරමක් ඉහළයි.
- ශල්යකර්මයක් සිදු කළ යුතුයි - දතක් බද්ධ කිරීමේ දී ශල්යකර්මයක් සිදු කරන නිසා ආසාධනය වීම් වැනි තත්වයන් ඇති වීමේ අවදානමක් පවතිනවා.
- සුවවීමට ගතවන කාලය/ ප්රතිකාරය සම්පූර්ණ කිරීමට තරමක දිගු කාලයක් ගත වීම - දතක් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරය සම්පූර්ණ කිරීමට මාස කිහිපයක් ගත විය හැකියි.
• මේ ප්රතිකාරය වේදනාකාරී ද?
මෙම ප්රතිකාරය හිරි වැට්ටවීම (Local Anesthesia) සහිතව සිදු කරන ප්රතිකාරයක් නිසා ප්රතිකාරය අතරතුර වේදනාවක් ඇති වීමේ ඉඩකඩ අවම වෙනවා.
• කරන්න පුළුවන් වයස කීය ද?
සාමාන්යයෙන් මෙම ප්රතිකාරය කුඩා දරුවන් සඳහා නිර්දේශ නොකෙරේ. එයට හේතුව හනු අස්ථි නිසි ලෙස වර්ධනය වී නොතිබීමත් ස්ථිර දත් නිසි ලෙස වර්ධනය වෙලා නොතිබීමත් යන කරුණුයි. ස්ථිර දත් හොඳින් වර්ධනය වූ වැඩිහිටි ඕනෑම කෙනෙක්ට දත් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරය ලබා ගන්න පුළුවන්. නමුත් සමහර තත්වයන් නිසා මෙම ප්රතිකාරය ලබා ගැනීමට අපහසු අය ඉන්නවා. ප්රතිකාරය පටන් ගන්න කලින් සිදු කරන දන්ත වෛද්ය පරීක්ෂාවෙන් පසුව මෙවැනි කෙනෙක් ඉන්නවා නම් ඒ ගැන වෛද්යවරයා අදාළ රෝගියා දැනුවත් කරලා විකල්ප ක්රතිකාරයක් වෙත යොමු කරවනවා. නැත්නම් හනු අස්ථි බද්ධ කිරීම වගේ ප්රතිකාර අවශ්ය කෙනෙක් නම් ඒ ප්රතිකාර ලබා දීමට නිර්දේශ කරනවා.
• ප්රතිකාරය සම්පූර්ණ කරන්න ගතවෙන කාලය?
දත් බද්ධ කිරීමේ ක්රම, ගතවන කාලය අනුව කොටස් දෙකකට සරලව බෙදලා දක්වන්න පුළුවන්.
01. එක් දිනකින් හෝ ඉතා කෙටි කාලයක් ඇතුලත දත් බද්ධ කිරීම.
කලින් කිව්වා වගේ එක් දිනයකින් හෝ තරමක කෙටි කාලයක් තුළ සවි කරන්න පුළුවන් දත් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරයක් තිබෙනවා. නමුත් මෙම ප්රතිකාරය සෑම කෙනෙක්ට ම ගැලපෙන්නේ නැති වෙන්න ඉඩක් තිබෙනවා. දන්ත ශල්ය වෛද්යවරයා විසින් පරීක්ෂා කිරීමෙන් පසුව මෙම ප්රතිකාර කළ හැකිද නැද්ද යන්න තීරණය කරනවා.
02. මාස කීපයක් ගතවන දත් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාර ක්රමය.
සාමාන්යයෙන් සිදු කරන දතක් බද්ධ ප්රතිකාරය සම්පූර්ණ කිරීමට මාස 3ක වගේ කාලයක් ගත වෙන්න පුළුවන්. මෙම කාලය අතරතුර තාවකාලික දතක් ලබා ගැනීම කළ හැකියි. ප්රතිකාරය සම්පූර්ණ කිරීමට මාස කිහිපයක් ගතවිය හැකි වුණත් මෙම කාලය ඇතුළත දන්ත සායනය වෙත ඒමට අවශ්ය වන්නේ පැමිණීම් කීපයක් පමණයි.
• වගකීමක් තිබෙනවා ද?
වසර 15ක් දක්වා වගකීමක් කායෝ ඩෙන්ටල් මඟින් දත් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරයට ලබා දීම සිදු වේ. (*කොන්දේසි අදාළ වන බව කාරුණිකව සලකන්න.)
• ශක්තිමත්භාවය කොහොම ද?
දැනට පවතින කෘතිම දත් ලබා ගැනීමේ ප්රතිකාර ක්රම අතරින් වඩාත්ම ශක්තිමත් දන්ත ප්රතිකාරයක් ලෙස දත් බද්ධ කිරීම සැලකෙනවා.
• දත් කීයක් එකවර බද්ධ කරන්න පුළුවන් ද?
මෙම ගැටළුවට පිළිතුර දන්ත ශල්ය වෛද්යවරයා ඔබව පරීක්ෂා කළ පසුව ලබා දෙනු ඇත. හනු අස්ථිවල තත්වය සහ වෙනත් හේතු මත එකවර සිටවීම සිදු කළ හැකි දත් ගණන වෛද්යවරයා විසින් තීරණය කරනු ඇත.
• වැයවන මිල ගණන් කොහොම ද?
එක දතක් සඳහා රුපියල් 75,000 සිට ඉහළට මිල ගණන් අය වීම සිදු වේ. (* මිල ගණන් කාලයත් සමඟ වෙනස් විය හැකි බව කාරුණිකව සලකන්න.)
දත් බද්ධ කිරීමේ ප්රතිකාරය සහ අනෙකුත් දන්ත ප්රතිකාර කායෝ ඩෙන්ටල් වෙතින් ලබා ගන්න 0817688288 අංකයට උදේ 9ත් රාත්රී 8ත් අතර ඇමතුමක් ලබා දෙන්න.
ඔබට මෙම ප්රතිකාරය ගැන යම් ගැටලුවක් තිබෙනවා නම් පහත දුරකථන අංකය ඇමතුමක් ලබා දීම හෝ WhatsApp අංකයට පණිවිඩයක් එවීම කළ හැකියි.
අපගේ දුරකථන අංක - 0817688288 (උදේ 9ත් රාත්රී 8ත් අතර ඇමතුම් ලබා ගත හැක.)
WhatsApp - 0716189999 (WhatsApp Message)
අපගේ වෙබ්අඩවිය - www.implant.lk
අපගේ ලිපිනය - කායෝ ඩෙන්ටල්, අංක 398, පේරාදෙණිය පාර, මහනුවර.
Location - https://maps.app.goo.gl/pZXWXvqDm8ht8c6G6
